Avrupa ülkelerinde CV, başvuru ve mülakat

Almanya’da eksiksiz bir iş başvurusu (Bewerbung) genellikle şunları içerir:

• bir ön yazı – bir A4 sayfasından uzun olmamalı,
• tablo şeklinde bir CV (tabellarischer Lebenslauf) – yeniden eskiye sıralı, en fazla iki sayfa; iletişim bilgileri, iş deneyimi, eğitim ve dil becerileriyle; Europass formatı tavsiye ediliyor,
• diploma, sertifika ve referanslarının kopyaları – Almanya’da işverenlerden alınan hizmet belgeleri (Arbeitszeugnisse) gelenekseldir; Almanca tercümeler gerekebilir,
• sade bir arka planla çekilmiş bir fotoğraf – Alman başvurularında hâlâ yaygın.

Mülakat: önceden şirket hakkında bilgi topla ve bu mesleği ve bu işvereni neden seçtiğini anlatmaya hazır ol.

Diplomalar: düzenlenmiş meslekler için (ör. hemşire, doktor, öğretmen) resmî tanınma gerekir. Federal portal Recognition in Germany (Almanya’da tanınma) üzerinde, mesleğinden hangi makamın sorumlu olduğunu gösteren bir Recognition Finder (tanınma bulucu) aracı ve bir danışma hattı var.

Eksiksiz bir Avusturya başvurusunda genellikle şunlar olur:

• tam bu iş için yazılmış bir ön yazı – adı belli bir kişiye, doğru unvanla hitap eden (ör. “Sayın Dr. Müller”),
• bir CV – kısa ve net, ideal olarak bir A4 sayfa, en fazla iki; birçok şirket Europass CV kabul ediyor, hatta istiyor,
• diplomalarının, sertifikalarının ve referans mektuplarının kopyaları,
• bir başvuru fotoğrafı – zorunlu değil ama Avusturya’da hâlâ yaygın.

İlanda başka bir dil istenmiyorsa Almanca yaz. Başvurular neredeyse her zaman e-postayla ya da çevrim içi gönderilir; bazı işverenler kısa bir başvuru videosuna da sıcak bakar.

Mülakat: şirketi önceden araştır, zamanında git ve CV’ni, belgelerini ve önceki işlerine dair kanıtları yanına al. Mülakatlar yüz yüze, telefonla ya da çevrim içi olabilir. AMS’nin ipuçları ve örnekler sunan etkileşimli başvuru portalı var (Almanca).

Diplomalar: çoğu işte niteliklerini nasıl değerlendireceğine işveren karar verir. Düzenlenmiş meslekler (ör. hemşireler, doktorlar, öğretmenler) için resmî tanınma gerekir – resmî başvuru noktası berufsanerkennung.at.

Belçika’da bir başvuruda genellikle şunlar olur:

• bir CV – kişisel bilgilerin, istediğin iş, başarılarınla birlikte iş deneyimin ve eğitimin (en yenisi başta), kurslar, beceriler ve Avrupa ölçeğine (CEFR) göre dil seviyelerin; Europass CV kullanabilirsin,
• fotoğraf yok – iş gerektirmiyorsa ya da işveren istemiyorsa,
• her başvuru için ayrı yazılmış, şirkete ve ilana göre uyarlanmış bir ön yazı – kişiliğini ve seni diğer adaylardan neyin ayırdığını göstermeli.

Bölgenin dilinde başvur: Flandre’da Felemenkçe, Valonya’da Fransızca, Almanca konuşulan bölgede Almanca. Brüksel’de hem Felemenkçe hem Fransızca kullanılır.

Diplomalar: yabancı diplomanı tanıtmak için Flandre’da çalışmak istiyorsan NARIC-Vlaanderen ile iletişime geç, Fransızca konuşulan Belçika için ise Fédération Wallonie-Bruxelles’in denklik portalını kullan.

Ulusal Kariyer Hizmeti (National Careers Service), Birleşik Krallık’ta bir CV için şu tavsiyeleri veriyor:

• adını, telefon numaranı, e-posta adresini ve varsa LinkedIn gibi profesyonel bir profilin bağlantısını yaz,
• yaşını, doğum tarihini, medeni durumunu ya da uyruğunu yazma,
• CV’ne başka kişilerin iletişim bilgilerini koyma – “references available on request” (referanslar istenirse sunulur) yaz.

Mülakat: iş tanımını dikkatle oku, şirketi araştır ve deneyimlerinden örnekler hazırla. Yetkinlik sorularında STAR yöntemini (situation, task, action, result – durum, görev, eylem, sonuç) kullan. Online mülakatlarda bilgisayarını ve bağlantını önceden test et ve 5–10 dakika erken hazır ol. Daha fazla mülakat ipucu.

Diplomalar: Birleşik Krallık hükümeti adına Ecctis tarafından yönetilen UK ENIC, uluslararası nitelikleri Birleşik Krallık sistemiyle karşılaştırır (Statement of Comparability – karşılaştırılabilirlik belgesi). Mesleğinin düzenlenmiş olup olmadığını ve düzenleyici kurumun kim olduğunu öğrenmek için Regulated Professions Register (Düzenlenmiş Meslekler Sicili) sitesine bak.

Bulgaristan’da bir başvuruda genellikle şunlar olur:

• bir CV – Europass CV formatı tavsiye edilir,
• kısa bir ön yazı – işverenler genellikle ister,
• önceki işverenlerinden referanslar,
• eğitimine dair belgeler – Bulgarcaya çevrilmiş ve onaylatılmış olarak.

İlanda aksi yazmıyorsa Bulgarca yaz – çoğu işveren bunu bekler.

Diplomalar: yabancı diploma, onu veren ülkede onaylatılmalı ve yasal bir Bulgarca çevirisi olmalı – aynısı mesleki lisanslar için de geçerli. Bulgaristan’ın ENIC-NARIC merkezi NACID yabancı yükseköğrenim diplomalarını tanır ve Bulgaristan’daki düzenlenmiş mesleklerin listesini tutar.

Çekya’da bir iş başvurusu genellikle şunlardan oluşur:

• ön yazı – kısa, net ve işe odaklı: bu işi neden istediğin ve işverene neler sunabileceğin,
• düzenli bir CV – kişisel bilgiler (ad, telefon numarası, e-posta; adres olarak yaşadığın şehir yeterli), eğitim, iş deneyimi (en önemli kısım – çalıştığın pozisyonları yaz), diller ve sertifikalar gibi diğer beceriler ve önceki işverenlerinin adları ve iletişim bilgileriyle referanslar; Europass CV şablonunu kullanabilirsin.

İşverenlerin çoğu aktif düzeyde Çekçe istediği için başvurular normalde Çekçe yazılır.

Mülakat: seçim süreci oldukça resmîdir, o yüzden uygun giyin. CV’ni ve tüm belgelerinin kopyalarını bir dosya halinde yanına al. Bazı işverenler psikolojik testler de yapar.

Diplomalar: Çekya’nın ENIC-NARIC merkezi (diploma tanıma merkezi) Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanlığı’na bağlıdır – ENIC-NARIC’in Çekya sayfasına bak. Bakanlığın AB’de nitelik ve eğitimin tanınması sayfası (Çekçe) düzenlenmiş meslekleri ele alıyor.

Danimarka’da bir iş başvurusu genellikle şunlardan oluşur:

• bir CV,
• o pozisyona göre hazırlanmış bir motivasyon mektubu.

Europass CV ve ön yazı editörü, Avrupa’nın her yerindeki işverenlerin anlayacağı belgeler hazırlamana yardımcı olabilir.

Diplomalar ve düzenlenmiş meslekler: Danimarka’da bazı meslekler için yetki belgesi (authorisation) gerekir; yurt dışında aldığın eğitimi de resmî olarak değerlendirtebilirsin. Nereye başvuracağını Workindenmark, çalışma izni, yetki belgesi ve değerlendirme sayfasında anlatıyor.

Estonya’da tipik bir iş başvurusu şunları içerir:

• bir CV – A4 boyutunda, Arial ya da Times New Roman gibi yaygın bir yazı tipiyle, 10–12 punto, en fazla iki sayfa; Europass CV de kullanabilirsin,
• bir ön yazı – kariyer hedeflerini, en güçlü yanlarını ve ilgili deneyimini, işverene neden uygun olduğunu ve seni diğer adaylardan neyin ayırdığını anlat,
• referanslar – zorunlu değil, ama şansını artırabilir,
• bir fotoğraf – zorunlu değil.

Mülakat: önceden şirket hakkında bilgi topla, sorulara cevap vermeye hazır ol ve işverene sormak için kendi sorularını hazırla. Belgelerini yanına al. Bazı işverenler mülakat sırasında genel bir test ya da yetenek testi de yaptırır.

Diplomalar: çoğu işte niteliklerini nasıl değerlendireceğine işveren karar verir. Estonya ENIC/NARIC Merkezi (Eğitim ve Gençlik Kurulu, Harno) yurt dışında alınmış yükseköğretim diplomalarını değerlendirir ve mesleki tanınma için yardım merkezidir – mesleğin düzenlenmiş bir meslekse onlarla iletişime geç.

Finlandiya’da bir iş başvurusu genellikle şunları içerir:

• bir CV – en fazla iki A4 sayfası, en son işin ve eğitimin en başta; fotoğraf isteğe bağlı ama bugünlerde oldukça yaygın; iki referans kişisi yaz ya da referansların istek üzerine verilebileceğini belirt; Europass CV de olur,
• bir ön yazı – en fazla bir sayfa; bu işi neden istediğini ve neden uygun olduğunu anlat.

İşverenin hangi dili beklediğine ilanda bak – birçok iş Fince ya da İsveççe gerektiriyor.

Mülakat: uzaktan (online) mülakat çok yaygın. Kendi sorularını önceden hazırla ve belgelerinin kopyalarını hazır tut.

Diplomalar: yasal nitelik şartı olmayan işlerde niteliklerinin uygun olup olmadığına işveren karar verir. Düzenlenmiş meslekler için – ve bir yükseköğretim diplomasının düzeyini tanıtmak için – Finlandiya Ulusal Eğitim Ajansı’na (Opetushallitus) başvur.

Fransa’da bir iş başvurusu genellikle şunları içerir:

• en fazla iki sayfalık bir CV – kişisel bilgiler, istediğin iş ve güçlü yanların, iş deneyimi (yeniden eskiye sıralama tercih edilir), eğitim, dil ve bilgisayar becerileri, ilgi alanları; Europass CV de kullanabilirsin,
• en fazla bir sayfalık, genellikle bilgisayarda yazılmış bir ön yazı (lettre de motivation) – şirkete olan ilgini ve profilinin işe nasıl uyduğunu göster.

İlanda başka bir şey yazmıyorsa Fransızca başvur ve okuma, yazma ve konuşma düzeyini belirt. Diplomalarının yeminli tercümelerini hazır tut. France Travail’in sitesinde CV’ni ve başvurularını hazırlamana yardım eden çevrimiçi hizmetler var.

Diplomalar: yabancı diplomalar hakkında resmî bilgi merkezi, France Éducation international’ın yürüttüğü ENIC-NARIC France (diploma tanıma merkezi).

Hırvatistan’da bir başvuruda genellikle şunlar olur:

• kronolojik sırayla bir CV – kişisel bilgiler, eğitim, beceriler ve iş deneyimi, bilgisayarda yazılmış; Europass CV iyi bir formattır,
• bir fotoğraf – gerekli değil ama ekleyebilirsin (ör. vesikalık),
• önceki işverenlerden referanslar – genellikle istenmez ama varsa eklemek iyi bir fikir.

İşveren aksini istemedikçe Hırvatça yaz. Kamu sektöründeki işler için normalde ayrıca nitelik belgeleri (diplomalar, sertifikalar), sabıka kaydı olmadığına dair bir belge ve vatandaşlık ile ikamet belgesi gerekir.

Mülakat: gitmeden önce işverenin faaliyetlerini, iş yerinin nasıl organize edildiğini ve kıyafet kurallarını öğren.

Diplomalar: Bilim ve Yükseköğretim Ajansı’ndaki (AZVO) ENIC/NARIC ofisi, iş piyasası için yabancı yükseköğrenim belgelerini değerlendirir ve resmî tanınma gereken düzenlenmiş meslekler hakkında bilgi verir.

Hollanda’da bir başvuruda genelde şunlar olur:

• CV – profesyonel ve kısa, en fazla iki A4 sayfa: kişisel bilgiler, eğitim, iş deneyimi (en yenisi en üstte), hobiler ve gönüllü çalışmalar; Europass CV kullanabilirsin,
• tek A4 sayfalık bir ön yazı – neden başvurduğun, neden uygun olduğun ve mülakata çağrılmak istediğin.

İlanda başka bir şey yazmıyorsa Felemenkçe başvurular daha çok takdir ediliyor. Sertifikaları ve referansları eklemene gerek yok – bunları mülakata getir.

Mülakat: ağırlık senin motivasyonunda – bu şirkette neden bu işi seçtin? Bir ya da iki görüşmeci ve çoğu zaman birden fazla tur bekle; genelde sen de soru sorabilirsin. Hollandalı işverenler genelde oldukça hızlı yanıt verir – 14 gün sonra hâlâ haber yoksa şirketle iletişime geç.

Diplomalar: IDW (Nuffic) tarafından yapılan bir diploma değerlendirmesi, yabancı diplomanı Hollanda eğitim sistemiyle karşılaştırır; böylece işverenler diplomanın seviyesini anlar.

İrlanda’da tipik bir başvuru şunlardan oluşur:

• bir ya da iki sayfalık bir CV – Europass CV kullanabilirsin,
• düz A4 kâğıda bilgisayarla yazılmış, kişisel özelliklerini ve ilgili deneyimini öne çıkaran bir ön yazı,
• diplomalarının ve referanslarının kopyaları,
• fotoğraf, sadece başvuru formu istiyorsa.

Başvuru formları çok yaygın ve işverenler genellikle iş dışında neler yaptığını da merak ediyor.

Mülakat: tek bir kişiyle ya da bir heyetle, telefonda ya da yüz yüze olabilir. Önceden şirketi araştır; EURES buna “çok önemli” diyor. Yanına CV’nin, diplomalarının, referanslarının ve gerekebilecek diğer belgelerin kopyalarını al.

Diplomalar: NARIC Ireland (QQI bünyesinde) yabancı nitelikleri İrlanda Ulusal Yeterlilikler Çerçevesi ile karşılaştıran ücretsiz bir çevrimiçi veri tabanı sunuyor: 170’ten fazla ülkeden 2.000’i aşkın nitelik. Düzenlenmiş mesleklerde (ör. hemşirelik, doktorluk, öğretmenlik) tanıma kararını mesleğinden sorumlu İrlanda makamı verir.

İspanya’da tipik bir iş başvurusu iki parçadan oluşur:

• CV – bilgisayarda yazılmış, A4, en iyisi iki sayfa; basit cümleler, açıklanmamış kısaltma yok. Fotoğraf isteğe bağlı. Diplomalarının kopyalarını ekleme – onları mülakata götür. Europass CV de iyi bir alternatif,
• ön yazı – ilanda aksi yazmıyorsa İspanyolca; resmî, kısa ve standart bir mektup değil, tam o iş için yazılmış olmalı.

Seçme süreci: mülakatların yanı sıra birçok işveren işle ilgili testler ve psikometrik testler kullanıyor – EURES’e göre İspanyol şirketlerinin %75’i psikometrik test yapıyor. Mülakattan önce şirketi iyice araştır.

Diplomalar: çoğu işte niteliklerini işveren değerlendirir. Düzenlenmiş bir meslekte çalışmak için ise tanınma gerekiyor: düzenlenmiş bir mesleğe yönelik diploması olan AB vatandaşları, mesleki niteliklerle ilgili AB direktifi kapsamında başvurabilir. AB dışından alınan diplomalar için Bilim, İnovasyon ve Üniversiteler Bakanlığı denklik ve eşdeğerlik (homologación, equivalencia) işlemi sunuyor.

İsveç’te iş başvurusu kısa ve özdür:

• kişisel mektup (personligt brev) – çok kısa, en fazla bir A4 sayfası; hangi işe başvurduğunu açıkça belirt,
• 1–2 sayfalık bir CV, en yeni bilgiler başta: kişisel bilgiler, eğitim, iş deneyimi, üstlendiğin sorumluluklar, dil ve bilgisayar becerileri, ehliyet ve ilgi alanları; Europass CV kullanabilirsin,
• belgeler ve referanslar – yalnızca ilanda isteniyorsa; aksi halde referansların istenirse sunulabileceğini yaz.

İlanı dikkatle oku ve başvurunu ona göre uyarla. İş ilanları genellikle İsveççedir ve ilanda aksi yazmıyorsa işverenler başvurunun da İsveççe olmasını bekler.

Mülakat: şirketi araştır, kendi sorularını hazırla, belgelerinin ve referanslarının kopyalarını yanında götür. Eğitimin, işin, ilgi alanların, güçlü ve zayıf yönlerin hakkında sorular bekle. Karşına bir heyet çıkabilir – örneğin bir İK sorumlusu, bir sendika temsilcisi ve gelecekteki bir iş arkadaşın – ve birkaç tur ya da test olabilir.

Diplomalar: İsveç Yükseköğretim Konseyi (UHR) yabancı nitelikleri değerlendirir – işverenlere göndermek için bir değerlendirme belgesi indirebilirsin – ve aynı zamanda İsveç’in ENIC-NARIC ofisidir; düzenlenmiş meslekler hakkında da bilgi verir.

İsviçre’de tipik bir iş başvurusunda şunlar olur:

• bilgisayarda yazılmış bir ön yazı – bir A4 sayfasından uzun olmasın; sonunda yüz yüze görüşme öner,
• en fazla iki sayfalık, fotoğraflı bir CV; dil ve bilgisayar becerilerini öne çıkar,
• diplomalarının ve çalışma belgelerinin (önceki işverenlerden referanslar) kopyaları – İsviçreli işverenler bunlara çok önem veriyor.

Europass araçları düzenli bir CV ve ön yazı hazırlamana yardımcı olabilir.

Diplomalar: İsviçre’de bazı mesleklerde çalışmak için niteliğinin tanınması gerekiyor. Hangi kurumun yetkili olduğu mesleğine bağlı – Eğitim, Araştırma ve İnovasyondan Sorumlu Devlet Sekreterliği (SERI) süreci yabancı niteliklerin tanınması sayfasında anlatıyor.

İtalya’da bir başvuru genellikle şunlardan oluşur:

• işe göre uyarlanmış güncel bir CV – Europass CV yaygın olarak kullanılıyor. İşveren istemedikçe fotoğraf gerekmez; sertifikalar ya da referanslar da sadece istenirse gönderilir,
• güçlü yönlerini, hedeflerini ve bu göreve neden uyduğunu gösteren, sana özel bir ön yazı (lettera di presentazione),
• kişisel verilerin işlenmesine onay – şirketlere gönderilen CV’lerde bu onay bulunmak zorunda.

Başvurunu e-postayla ya da ilanda belirtilen kanaldan gönder. Bazı bölgelerde CV’ni insan kaynakları sorumlusuna bizzat vermek hâlâ işe yarıyor.

Diplomalar: çoğu işte niteliklerini işveren değerlendirir. Yabancı akademik niteliklerin tanınmasıyla ilgili bilgiyi İtalya’nın ENIC-NARIC merkezi CIMEA veriyor. Düzenlenmiş mesleklerde (ör. doktorluk, hemşirelik, öğretmenlik) yetkili İtalyan makamından resmî tanıma alman gerekir. Bunun için Your Europe’un mesleki niteliklerin tanınması sayfasına bak.

İzlanda’da başvuruyla birlikte normalde bir CV gönderirsin. Çalışma Müdürlüğü şunları öneriyor:

• bir CV – genellikle 1–2 sayfa, en yeni eğitim ve işler başta. Her şeyi yazmana gerek yok, sadece bu iş için önemli olanları yaz. İşini değerlendirebilecek referanslar ekle, ör. şimdiki ya da önceki amirin, iş arkadaşların veya öğretmenlerin. Yazım hatalarını dikkatle kontrol et,
• bir ön yazı (tanıtım mektubu) – yarım sayfa ile bir sayfa arası. Hayat hikâyene değil, işe ve becerilerinin bu işe neden uyduğuna odaklan.

Müdürlüğün CV ve tanıtım mektubu rehberine bak; Europass da kullanabilirsin. Gelmeden önce belgelerini İngilizceye ve/veya İzlandacaya çevirt.

Mülakat: CV’ndeki her şeyle ilgili sorulara cevap vermeye hazır ol.

Diplomalar: ENIC-NARIC ofisi yabancı yükseköğretimi ücretsiz değerlendiriyor (yabancı yükseköğretimin değerlendirilmesi). Düzenlenmiş meslekler için ayrıca bir lisans gerekir.

Kıbrıs’ta bir başvuruda genellikle şunlar olur:

• bir CV – Europass CV Kıbrıslı işverenler arasında hızla yaygınlaştı,
• iş unvanını ve ilan numarasını belirten bir ön yazı.

Mülakat: Yunanca bilmiyorsan, işverenle ortak başka bir dilin yoksa genellikle İngilizce yapılır.

Diplomalar: KYSATS (Kıbrıs Akademik ve Mesleki Belgeleri Tanıma Kurulu) Kıbrıs’ta yükseköğrenim belgelerini tanımaya yetkili kurumdur ve ENIC-NARIC ağının bir parçasıdır. Düzenlenmiş meslekler için mesleğinle ilgili yetkili makama başvurursun; irtibat noktası, Çalışma Dairesi’ndeki Mesleki Nitelikler Ulusal Referans Birimi.

Letonya’da tipik bir başvuruda şunlar olur:

• CV – en fazla iki sayfa; Europass CV kullanabilirsin,
• motivasyon ya da ön yazı – işverenler çoğu zaman bunu istiyor,
• fotoğraf – eklemek sana kalmış.

İlanda başka bir dil istenmiyorsa Letonca yaz.

Mülakat: Letonya’da mülakatlar genelde resmî geçer. Zamanında gel, temiz ve düzgün giyin; gelince tokalaşmak normal.

Diplomalar: Akademik Bilgi Merkezi (AIC, Letonya’nın ENIC/NARIC merkezi) yabancı diplomaları tanıyor ve mesleki yeterliliklerin tanınması için destek merkezini yürütüyor. Düzenlenmiş bir meslekte işe başlamadan önce tanınma almalısın.

Lihtenştayn’ın başvuru alışkanlıklarıyla ilgili kendine ait resmî bir rehberi yok – EURES’in Lihtenştayn sayfası da hâlâ hazırlanıyor. Pratikte:

• resmî dil Almanca; iş ilanında başka bir şey yazmıyorsa Almanca başvurmaya ve çalışmaya hazır ol,
• açık ve düzenli bir CV ile ön yazı hazırla – Europass araçları yardımcı olabilir,
• diplomalarının ve referanslarının kopyalarını elinin altında tut.

Diplomalar: Lihtenştayn’ın ENIC-NARIC merkezi Eğitim Dairesi (Schulamt) – bkz. ENIC-NARIC’in Lihtenştayn sayfası. Düzenlenmiş meslekler için mesleki yeterliliklerin tanınması 13 Aralık 2007 tarihli ayrı bir yasayla düzenleniyor; hangi mesleklerin düzenlendiğini AB’nin düzenlenmiş meslekler veri tabanında görebilirsin.

Çoğu iş için CV ve ön yazı gönderirsin, bazen seçme testlerine girersin, sonra mülakata gidersin. Bedensel işlerde çoğu zaman CV ve mülakat yeterli.

• CV – kişisel bilgiler, iletişim bilgileri, iş deneyimi, eğitim, beceriler, hobiler ve referanslar; tek bir A4 sayfaya sığdırmaya çalış. Europass CV Litvanya’da giderek daha popüler.
• Ön yazı – tek A4 sayfa ve bu şirkete özel: kendini kısaca tanıt, işi neden istediğini ve neden doğru kişi olduğunu anlat, bunu somut bilgilerle destekle.

Mülakat: işvereni ve faaliyetlerini araştır, deneyiminden ya da başarılarından 2–3 somut örnek hazırla ve maaş beklentini önceden düşün.

Diplomalar: Yükseköğretimde Kalite Değerlendirme Merkezi (SKVC, Litvanya’nın ENIC/NARIC merkezi) yabancı yeterlilikleri değerlendiriyor ve tanıyor.

• Ön yazı – kişisel, özenle yazılmış, etkileyici ve konuya uygun; tek bir pozisyon için. Neden bu işvereni seçtiğini açıkla.
• CV – genelde 1–2 sayfa; profesyonel bir fotoğraf, eğitimin, deneyimin ve dil becerilerinle. Europass CV kullanabilirsin.
• Doğru bilgi ver – belirttiğin beceriler, özellikle diller, kontrol edilecek.
• Dil – ilanda başka bir şey yazmıyorsa Fransızca, çok uluslu şirketlerde İngilizce başvur.

Diplomalar: düzenlenmiş mesleklerde – zanaat, ticari ve serbest meslekler, sağlık meslekleri, eğitimciler ve bakım çalışanları – yabancı yeterliliklerinin Eğitim, Çocuk ve Gençlik Bakanlığı’na bağlı Diploma Tanıma Dairesi tarafından tanınması gerekiyor. Ücret 75 €; denkleştirme önlemleri (uyum süresi ya da yeterlilik sınavı) gerekirse buna 300 € ekleniyor. Yanıt genelde 2 ila 6 hafta içinde geliyor. Ayrıntılar guichet.lu sitesinde.

Macaristan’da bir başvuru genellikle şunlardan oluşur:

• bir CV – Macarca, işe göre ayrıca İngilizce; bir ya da iki sayfa. İçinde kişisel bilgilerin, eğitimin (en yenisi başta), iş deneyimin, bilgisayar ve dil becerilerin ve ehliyetin olsun. Europass CV kullanabilirsin,
• ilanı veren kuruma hitaben yazılmış bir ön yazı – kâğıt üzerinde gönderiyorsan elle imzalanmış olmalı.

Diplomalar: AB vatandaşlarının diplomaları genellikle tanınıyor. Yabancı derecelerin ve AB direktifleri kapsamındaki mesleki niteliklerin tanınması için Eğitim Kurumu’nun (Oktatási Hivatal) Macar Denklik ve Bilgi Merkezi’ne başvur. İletişim bilgileri ENIC-NARIC Macaristan sayfasında.

Malta’da bir başvuruda genelde şunlar olur:

• İngilizce CV – bilgisayarda yazılmış, en fazla iki sayfa; EURES standart Avrupa formatını (Europass CV) öneriyor. Kişisel bilgilerini, eğitimini, dillerini, becerilerini, kariyer geçmişini ve hobilerini ekle,
• ön yazı ya da e-posta – kısa ve öz, birkaç paragraftan uzun olmasın.

Başvurular normalde İngilizce yapılıyor, ama Maltaca da kabul ediliyor.

Mülakat: işveren CV’ni okuduktan sonra seni mülakata çağırabilir – bazen birden fazla mülakata. Bazı işverenler işe başlamadan önce sağlık muayenesi istiyor.

Diplomalar: MFHEA bünyesindeki Malta Qualifications Recognition Information Centre (MQRIC, Malta Yeterlilik Tanıma Bilgi Merkezi) yabancı yeterlilikleri Malta Yeterlilikler Çerçevesi ve Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi ile karşılaştırıyor. Başvuru çevrim içi; programın zaten listedeyse ücret 15 €, yeni bir yabancı program için 65 € (Ekim 2026’da belirtilen ücretler).

Norveç’te tipik bir iş başvurusunda şunlar olur:

• CV – eğitimin, iş deneyimin, dil becerilerin, kursların, sertifikaların ve işle ilgili diğer becerilerin hakkında kısa bir özet; Europass CV işine yarayabilir,
• ön yazı – Norveç’te yaygın: niteliklerinin seni bu iş için neden uygun biri yaptığını anlat,
• destekleyici belgeler – işveren isterse diplomalar, sertifikalar, referanslar ve lisanslar.

İşverenler mesleki nitelik, takım çalışması becerisi, bağımsızlık ve motivasyon arar.

Mülakat: yüz yüze ya da çevrim içi olabilir. Genelde deneyimin, motivasyonun ve iş görevlerine nasıl yaklaşacağın sorulur.

Diplomalar: yurt dışında aldığın eğitimin tanınması çoğu zaman işine yarar ama işe başlamak için her zaman gerekmez. Düzenlenmiş mesleklerde (yasal olarak korunan meslekler) yetkili kurumun onayı gerekir. Norveç Yükseköğretim ve Beceriler Direktörlüğü (HK-dir), Norveç’in ENIC-NARIC merkezi ve düzenlenmiş meslekler için yardım merkezidir.

Polonya’da tipik bir başvuruda şunlar olur:

• CV – olabildiğince kısa, bir ya da en fazla iki A4 sayfası; kişisel bilgilerin, iş deneyimin, eğitimin ve niteliklerin yer alır. Europass CV kullanabilirsin,
• CV’nin sonunda bir onay maddesi – kişisel verilerinin işe alım için işlenmesini kabul ettiğine dair resmî bir beyan; GDPR’ye (AB Genel Veri Koruma Tüzüğü, (AB) 2016/679 sayılı Tüzük) atıf yapılır. Polonyalı işverenler bunu ister,
• ön yazı (list motywacyjny) – neden tam olarak bu işe başvurduğunu anlatır. CV’den biraz daha kişiseldir, genelde bir A4 sayfasıdır ve elle imzalanır.

Seçim: işveren önce belgelere göre adayları seçer, sonra mülakata çağırır. Mülakatta niteliklerini ölçmek için bir bilgi testi de olabilir.

Diplomalar: Polonya’nın ENIC-NARIC merkezi, yurt dışı diplomaların tanınmasıyla ilgilenen NAWA’dır (Polonya Ulusal Akademik Değişim Ajansı). Düzenlenmiş mesleklerde o meslekten sorumlu kurum karar verir; aldığın eğitim önemli ölçüde farklıysa 3 yıla kadar bir uyum süresi isteyebilir.

Portekiz’de bir başvuruda genelde şunlar olur:

• ters kronolojik sırayla yazılmış, bir ya da iki sayfalık bir CV; fotoğraf eklemek çoğu zaman hoş karşılanır. Portekizce bilmiyorsan İngilizce yazabilirsin. Europass CV iyi bir seçenek,
• kısa ve sade bir ön yazı – asla bir A4 sayfasından uzun olmamalı.

Mülakat en önemli seçim yöntemi. İşverenler mesleki deneyimine ve şirketi ne kadar tanıdığına odaklanır – önceden örnekler hazırla ve şirket hakkında okuma yap.

Diplomalar: çoğu işte niteliklerini işveren değerlendirir. Yurt dışında alınan yükseköğretim diplomaları Yükseköğretim Genel Müdürlüğü (DGES) aracılığıyla tanınabilir – otomatik, düzey ya da özel tanıma; başvuru çevrim içi yapılır. Düzenlenmiş mesleklerde (yasal olarak korunan meslekler; ör. doktorlar, hemşireler, mühendisler) mesleki tanınma gerekir. Mesleki Nitelikler Yardım Merkezi bu konuda yardım eder; işlemleri taşınmadan önce başlatabilirsin. Ayrıca Your Europe’un mesleki niteliklerin tanınması sayfasına da bak.

Romanya’da bir başvuruda genelde şunlar olur:

• Romence bir CV – Romanya’daki EURES ağı Europass CV’yi öneriyor. İş bir yabancı dil gerektiriyorsa CV’ni o dilde gönder,
• ön yazı – isteğe bağlı, en fazla bir sayfa.

Mülakat: CV’ni ve eğitimini, niteliklerini kanıtlayan belgeleri yanında getir – diplomalar, eğitim sertifikaları, önceki işlerinden belgeler.

İşe başlamadan önce: yasaya göre işe uygun olduğunu gösteren bir sağlık raporu gerekir. Bazı mesleklerde – ör. yüksekte çalışma, sağlık personeli, güvenlik görevlileri, zehirli maddelerle çalışma – psikolojik test zorunlu.

Diplomalar: Ulusal Diploma Tanıma ve Denklik Merkezi (CNRED), yurt dışı diplomaları Romanya eğitim sistemine göre değerlendirir ve düzenlenmiş mesleklerde (yasal olarak korunan meslekler) tanıma işlemlerini yürütür.

Slovak işverenler özenle hazırlanmış bir CV ve mümkünse resmî ya da gayriresmî eski işveren referansları bekler. Başvurunda şunlar olmalı:

• CV – Slovakça bir sürümünü yanında getir; Europass ile hazırlayabilirsin,
• ön yazı – resmî, en fazla bir A4 sayfası ve elle imzalı; iş için niteliklerini ve becerilerini, iş deneyimini ya da eğitimini kısaca anlatır,
• iletişim bilgilerinde profesyonel bir e-posta adresi.

Diplomalar: yurt dışı niteliklerin tanınmasıyla Eğitim Bakanlığı ilgilenir. Bakanlığın tanıma rehberi (navigator) ne yapman gerektiğini adım adım anlatır; düzenlenmiş mesleklerin (yasal olarak korunan meslekler) veri tabanı ve başvuru formları da burada. Yurt dışındaki öğrenim dönemlerinin akademik tanınması için ulusal NARIC merkezi sana yol gösterebilir.

Slovenya’da bir iş başvurusu genellikle şunlardan oluşur:

• ön yazı – en fazla bir sayfa, işverenin beklentilerine göre uyarlanmış,
• CV – net ve öz, bir-iki sayfa; ESS Europass CV formatını öneriyor,
• uygun bir fotoğraf – EURES fotoğraf eklemeni tavsiye ediyor.

Belgelerinin ya da işverenlerden aldığın referansların asıllarını başvuruya ekleme. İlanda aksi yazmıyorsa Slovence yaz – bazı işverenler İngilizceyi de kabul ediyor. İşe alınmadan önce bir sağlık muayenesinden geçeceksin.

Mülakat: bir iş toplantısı gibi düşün – iyi hazırlan ve vaktinde orada ol. ESS’nin iş arama becerileri sayfasında CV, video CV ve iş görüşmeleri üzerine bir el kitabı dahil pek çok ipucu var (Slovence).

Diplomalar: yurt dışında aldığın bir eğitimi işte kullanmak istiyorsan, Eğitim, Bilim ve Gençlik Bakanlığı’nın ENIC-NARIC Merkezi’nden eğitim değerlendirmesi (vrednotenje izobraževanja) isteyebilirsin – bkz. eğitimin değerlendirilmesi ve tanınması. Düzenlenmiş mesleklerin kendi tanınma prosedürü var.

Yunanistan’da bir başvuru genellikle şunlardan oluşur:

• 1–2 sayfalık kısa bir CV – en yaygın format Europass CV, ama pek çok Yunan şirketi bunun yerine kendi başvuru formunu kullanıyor. Bildiğin dilleri seviyen ve sertifikalarınla birlikte yaz,
• bilgisayarda yazılmış, en fazla bir sayfalık ve elle imzalanmış bir ön yazı,
• akademik ya da mesleki açıdan saygınlığı olan kişilerden iki ya da üç referans.

Mülakat: önceden şirketi araştır ve neden uygun bir aday olduğunu anlatmaya hazır ol.

Diplomalar: çoğu işte niteliklerini işveren değerlendirir. Yabancı akademik dereceleri DOATAP (Yunanistan’ın diploma tanıma kurumu) tanıyor. Düzenlenmiş meslekler (ör. doktorluk, avukatlık, mühendislik) için yetkili makamın tanıması gerekir. Bunun için Your Europe’un mesleki niteliklerin tanınması sayfasına bak.