Öğrenci rehberi: belgeler, para, sağlık ve yolcu hakları

Schengen Bölgesi’nde sınırları genelde kontrolsüz geçersin ama yanında yine de geçerli bir kimlik kartı ya da pasaport olmalı. AB dışından gelen ziyaretçiler artık sınırda parmak izi veriyor ve fotoğrafları çekiliyor (EES). Yakında çevrim içi bir seyahat izni de (ETIAS, 20 €) gelecek. Yanına ne alman gerektiğini burada bulabilirsin.

Trenlerde, şehirlerarası otobüslerde ve uçuşlarda AB yolcu hakları geçerli: Gecikme olursa paranı geri alır ya da tazminat alırsın, beklerken de sana yardım edilir. 28 yaş altındaki gençler Interrail biletlerini daha ucuza alır. Avrupa’da nasıl dolaşacağını ve hakkını nasıl arayacağını kısaca anlatıyoruz.

Avro (euro) 21 AB ülkesinde kullanılıyor – Bulgaristan 1 Ocak 2026’da katıldı. Başka bir AB ülkesinde avroyla ödeme yapmak ya da avro çekmek, kendi ülkendekiyle aynı fiyata. Mağazalar kartla ödemeye ek ücret de koyamaz. Kendi para birimi olan ülkelerde nelere dikkat etmen gerektiğini burada bulabilirsin.

“Evdeki gibi dolaşım” (roam like at home) kuralı sayesinde diğer AB ülkelerinde kendi ülkendeki fiyata arama yapar, mesaj atar ve mobil veri kullanırsın – İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, Moldova ve Ukrayna’da da. Dolaşımın nerede ücretsiz olmadığını, adil kullanım sınırlarının nasıl işlediğini, ücretsiz acil durum numarası 112’yi ve yerel dillerde birkaç kelimeyi burada bulabilirsin.

Ücretsiz Avrupa Sağlık Sigortası Kartı (EHIC) ile diğer AB ülkelerinde, İzlanda’da, Lihtenştayn’da, Norveç’te ve İsviçre’de kamu sağlık hizmetlerinden yerel halkla aynı koşullarda yararlanırsın. Özel doktorları, kurtarma hizmetlerini ya da eve dönüşü karşılamaz – seyahat sigortası tam da bunun için var.

AB ülkeleri arasında kendi kullanımın için aldığın her şeyi eve götürebilirsin – KDV zaten ödenmiştir. AB dışından dönerken vergisiz alışveriş sınırları geçerli: uçak ya da gemiyle 430 €, kara yoluyla 300 €, ayrıca alkol ve tütün için sınırlar. Yurt dışında ya da internetten alışveriş yaparken tüketici hakların neler, burada bulabilirsin.

Her yıl iki Avrupa Kültür Başkenti – 2026’da Oulu ve Trenčín, 2027’de Liepāja ve Évora –, festivaller, 26 yaş altındakiler için ücretsiz ya da ucuz müzeler ve 25.000’den fazla indirim sunan Avrupa Gençlik Kartı. Öğrenci bütçesiyle Avrupa’da neler görüp yapabileceğine dair fikirler.

AB’de üç saat dilimi var ve saatler hâlâ yılda iki kez değişiyor: 2026’da 25 Ekim’de bir saat geri alınıyor, 2027’de 28 Mart’ta ileri alınıyor. Hangi ülkeler bir saat ileride ya da geride, burada bulabilirsin – trene ya da uçağa yetişirken işine yarar.

AB’de köpek, kedi ya da gelinciğinle seyahat etmek için veterinerden alınmış bir Avrupa evcil hayvan pasaportuna, mikroçipe ve geçerli bir kuduz aşısına ihtiyacın var – aşı yolculuktan en az 21 gün önce yapılmış olmalı. Finlandiya’ya, İrlanda’ya, Malta’ya, Norveç’e ya da Kuzey İrlanda’ya giden köpeklere ayrıca tenya tedavisi gerekir.

Her AB ülkesinde 112’yi ücretsiz arayabilirsin. Hırsızlığı polise bildir, kartlarını hemen bloke et ve pasaportun kaybolduysa büyükelçiliğine başvur – AB dışında kendi ülkenin büyükelçiliği yoksa herhangi bir AB ülkesinin büyükelçiliği sana yardım edebilir. Geciken bir tren ya da uçuş veya kusurlu bir ürün için nasıl şikâyette bulunacağını da burada bulabilirsin.

Her yurt dışı seyahati için bir kontrol listesi – belgeler, EHIC, sigorta, telefon, kart, güvenlik – ve AB vatandaşlığının seyahatte sana neler sağladığına dair kısa bir özet: serbest dolaşım, evdeki gibi dolaşım (roaming), yolcu hakları ve herhangi bir AB ülkesinden konsolosluk yardımı.