Birleşik Krallık - Avrupa’da çalışmak

⇑Neden bu ülkede çalışmalı?

Birleşik Krallık’ın nüfusu 69,6 milyon. İş piyasası verileri Ulusal İstatistik Ofisi’nden (Office for National Statistics, ONS) geliyor; ONS, Eurostat’tan biraz farklı yaş grupları kullanıyor – bu yüzden bu rakamlar, diğer ülkeler için verdiğimiz AB ortalamalarıyla doğrudan karşılaştırılamaz.

İşsizlik artıyor: 2022’de %3,8 iken 2025’te %4,9 oldu (16 yaş ve üstü), Mayıs–Temmuz 2026’da da hâlâ %4,9’du. En çok gençler etkileniyor – 16–24 yaş arasındakilerde işsizlik 2022’deki %10,7’den 2025’te %15,0’a çıktı. İstihdam oranı istikrarlı: 2025’te ve Mayıs–Temmuz 2026’da 16–64 yaş arasındakilerin %75,1’i çalışıyordu. Haziran–Ağustos 2026’da 702.000 açık pozisyon vardı; bu sayı yıl başından beri aşağı yukarı aynı.

AB vatandaşları için en büyük değişiklik: Birleşik Krallık AB’den ayrıldığından beri, AB Yerleşim Programı (EU Settlement Scheme) kapsamında settled ya da pre-settled statün (kalıcı ya da ön kalıcı oturma statüsü) yoksa çalışmak için vizeye ihtiyacın var. İrlanda vatandaşları ise Birleşik Krallık’ta hâlâ hiçbir izin olmadan yaşayıp çalışabiliyor. Çalışma dili İngilizce.

⇑İş nerede?

İki resmî göç listesi, hükümetin nerede eleman açığı gördüğünü gösteriyor:

• Immigration Salary List (Göç Maaş Listesi, Kasım 2025’te güncellendi) – örneğin bakım yöneticileri, kıdemli bakım çalışanları ve hemşire yardımcıları, duvar ustaları, çatı ustaları, marangozlar ve doğramacılar, kaynakçılar, laboratuvar ve eczacılık teknisyenleri, biyologlar, grafik ve multimedya tasarımcıları, müzisyenler ve dansçılar,
• Temporary Shortage List (Geçici Eleman Açığı Listesi, Temmuz 2025’te yayımlandı) – laboratuvar ve BT operasyon teknisyenleri, veri tabanı yöneticileri, elektrikçiler, tesisatçılar, kaynakçılar, araç tamircileri, inşaat şefleri, veri analistleri ve lojistik yöneticileri gibi orta vasıflı işler.

Her iki liste de en çok Skilled Worker vizesine ihtiyacın varsa önemli: bu listelerdeki işler daha düşük bir maaş ya da beceri düzeyiyle de vize şartlarını karşılayabilir. Genel olarak eleman talebi soğuyor – Haziran–Ağustos 2026’da açık pozisyon sayısı 702.000’di ve Temmuz 2026’ya kadarki bir yılda bordrolu çalışan sayısı 101.000 azaldı; bu yüzden iş aramanı dikkatle planla ve çok sayıda yere başvur.

⇑Nasıl iş bulunur?

İngiltere, İskoçya ve Galler’de kamu istihdam hizmetini Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı’na (Department for Work and Pensions, DWP) bağlı Jobcentre Plus veriyor. Kuzey İrlanda’da bu işi Jobs and Benefits ofisleri yapıyor. Buradan başla:

• Find a job – DWP’nin iş portalı: hesap açmadan arama yapabilir, tamamen uzaktan, hibrit ya da iş yerinde çalışılan işleri filtreleyebilirsin; başvurmak için hesap gerekiyor,
• Civil Service Jobs – Birleşik Krallık hükümetinin bakanlık ve kurumlarındaki açık pozisyonlar,
• nidirect – Kuzey İrlanda’da nasıl iş bulunur.

İşe başlamadan önce her işveren Birleşik Krallık’ta çalışma hakkını kontrol etmek zorunda – genellikle online aldığın bir paylaşım koduyla (share code) ya da göçmenlik belgelerinle (İrlanda vatandaşları pasaportlarını gösterir). WhatsApp üzerinden gelen iş tekliflerine dikkat et: Find a job, iş arayanları hedef alan sahte işe alım dolandırıcılıkları konusunda uyarıyor.

Avrupa’da iş arama, CV ve mülakat konusunda adım adım tavsiyeler için Yurt dışında nasıl iş bulunur – 10 pratik rehber yazılarımıza göz at.

⇑CV, başvuru ve mülakat

Ulusal Kariyer Hizmeti (National Careers Service), Birleşik Krallık’ta bir CV için şu tavsiyeleri veriyor:

• adını, telefon numaranı, e-posta adresini ve varsa LinkedIn gibi profesyonel bir profilin bağlantısını yaz,
• yaşını, doğum tarihini, medeni durumunu ya da uyruğunu yazma,
• CV’ne başka kişilerin iletişim bilgilerini koyma – “references available on request” (referanslar istenirse sunulur) yaz.

Mülakat: iş tanımını dikkatle oku, şirketi araştır ve deneyimlerinden örnekler hazırla. Yetkinlik sorularında STAR yöntemini (situation, task, action, result – durum, görev, eylem, sonuç) kullan. Online mülakatlarda bilgisayarını ve bağlantını önceden test et ve 5–10 dakika erken hazır ol. Daha fazla mülakat ipucu.

Diplomalar: Birleşik Krallık hükümeti adına Ecctis tarafından yönetilen UK ENIC, uluslararası nitelikleri Birleşik Krallık sistemiyle karşılaştırır (Statement of Comparability – karşılaştırılabilirlik belgesi). Mesleğinin düzenlenmiş olup olmadığını ve düzenleyici kurumun kim olduğunu öğrenmek için Regulated Professions Register (Düzenlenmiş Meslekler Sicili) sitesine bak.

⇑Ücret ve çalışma koşulları

• Asgari ücret (Nisan 2026’dan itibaren): 21 yaşından itibaren saatte 12,71 £ (National Living Wage), 18–20 yaş için 10,85 £, 18 yaş altı ve çıraklar için 8,00 £. Oranlar her yıl 1 Nisan’da değişiyor.
• Çalışma süresi: ortalama haftada en fazla 48 saat, normalde 17 haftalık ortalama alınır – ama işverenle bir anlaşma imzalayarak bu sınırdan vazgeçebilirsin (opt-out). 18 yaş altı: günde en fazla 8, haftada en fazla 40 saat.
• Molalar: günde 6 saatten fazla çalışırsan 20 dakikalık mola, iş günleri arasında 11 saat dinlenme ve her hafta 24 saat (ya da iki haftada bir 48 saat) izin.
• Fazla mesai: yasal olarak ek ücret hakkı yok – sözleşmene bak. Ama çalıştığın tüm saatler için ortalama ücretin asgari ücretin altına düşemez.
• Yıllık izin: neredeyse tüm çalışanlar yılda 5,6 hafta ücretli izin alır – haftada 5 gün çalışıyorsan 28 gün. İşverenin resmî tatilleri (bank holidays) bunun içinde sayabilir.
• Sözleşme: ilk gününde temel koşulları (ücret, saatler, izinler, iş yeri, deneme süresi) içeren yazılı bir belge almalısın; daha kapsamlı bir belge (emeklilik, toplu iş sözleşmeleri, disiplin kuralları) 2 ay içinde gelir.

⇑Öğrenci işleri ve stajlar

Settled ya da pre-settled statün yoksa (veya İrlanda vatandaşı değilsen), AB’li bir öğrenci olarak Birleşik Krallık’a herkes gibi öğrenci vizesiyle (Student visa) gelirsin (başvuru ücreti 558 £). Öğrenci vizesi sahipleri için çalışma kuralları:

• Lisans ve üstü düzeydeki öğrenciler dönem içinde haftada 20 saate kadar, dönem dışında tam zamanlı çalışabilir; lisans altı düzeyde sınır haftada 10 saat.
• Serbest meslek sahibi olarak, profesyonel sporcu ya da sahne sanatçısı olarak çalışamaz veya kalıcı tam zamanlı bir pozisyonu dolduramazsın.
• Programının ayrılmaz bir parçası olan iş yeri uygulamalarına izin var.

Stajlar: stajyer olarak gerçek bir iş yapıyorsan “worker” (çalışan) sayılırsın ve en az asgari ücret almalısın. İstisnalar: Birleşik Krallık’ta bir mesleki ya da yükseköğretim programının zorunlu parçası olan bir yıldan kısa stajlar, sadece gözlem amaçlı iş takibi (work shadowing) ve hayır kurumlarında gönüllü çalışma. Ziyaretçi olarak hiçbir ücretli ya da ücretsiz iş, iş yeri uygulaması veya staj yapamazsın.

Önce orada okumayı mı düşünüyorsun? Birleşik Krallık’ta okumak – pratik bilgiler yazımıza bak.

⇑İlk haftaların: kayıt, vergi ve sigorta

1. Çalışma hakkı: işe başlamadan önce işverenin bunu kontrol eder – ona online aldığın bir paylaşım kodu (share code) ya da göçmenlik belgelerini verirsin; İrlanda vatandaşları pasaportlarını gösterir.
2. National Insurance numarası (ulusal sigorta numarası): vergi ve ulusal sigorta için gerekiyor. eVisa’n ya da biyometrik oturma iznin varsa numara UKVI hesabında zaten olabilir; yoksa online başvur – 4 haftaya kadar sürebilir. Çalışma hakkını kanıtlayabiliyorsan numara gelmeden işe başlayabilirsin.
3. Sağlık: bir GP’ye (aile hekimi) kaydol. İngiltere’de bu ücretsiz ve kimlik, adres belgesi ya da göçmenlik statüsü belgesi gerekmiyor. Vizeyle geliyorsan genellikle başvuru sırasında göçmen sağlık ek ücretini (immigration health surcharge) ödersin – Graduate vizesi için genellikle yıl başına 1.035 £.
4. Vergi: 2026–27 vergi yılında gelirin ilk 12.570 £ kısmı vergiden muaf (Personal Allowance); sonra %20 (50.270 £ seviyesine kadar), %40 (125.140 £ seviyesine kadar) ve bunun üzerinde %45 (İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda – İskoçya’nın kendi dilimleri var).

Ücret ya da çalışma koşullarıyla ilgili sorun mu yaşıyorsun? Acas İngiltere, İskoçya ve Galler’de ücretsiz ve tarafsız danışmanlık veriyor.

⇑AB dışından gelenler için

İngiliz ya da İrlanda vatandaşı değilsen veya AB Yerleşim Programı (EU Settlement Scheme) kapsamında statün yoksa, Birleşik Krallık’ta çalışmak için vizeye ihtiyacın var – bu artık AB vatandaşları için de geçerli. AB’li bir ziyaretçi olarak elektronik seyahat iznine (ETA) ihtiyacın var ve 6 aya kadar kalabilirsin, ama çalışamazsın. Başlıca yollar:

• AB Yerleşim Programı – yalnızca 31 Aralık 2020’ye kadar Birleşik Krallık’ta yaşamış olanlar (ve aile üyeleri) için. Son başvuru tarihi 30 Haziran 2021’di; geç başvurular yalnızca makul bir gerekçeyle kabul ediliyor.
• Graduate vizesi – Birleşik Krallık’ta lisans ya da lisansüstü dereceden sonra, öğrenci vizen hâlâ geçerliyken: 31 Aralık 2026’ya kadar başvurursan 2 yıl, 1 Ocak 2027’den itibaren başvurursan 18 ay (doktoradan sonra 3 yıl). Ücreti 937 £ artı sağlık ek ücreti.
• Skilled Worker vizesi (nitelikli çalışan vizesi) – uygun bir meslekte, onaylı bir işverenden, genellikle yılda en az 41.700 £ ya da o iş için geçerli piyasa ücreti (“going rate”), hangisi yüksekse, ödeyen bir iş teklifi (bazı durumlarda 33.400 £). İngilizce bilmen gerekiyor; vize, uzatmadan önce 5 yıla kadar geçerli.
• Youth Mobility Scheme (Gençlik Hareketliliği Programı) – listedeki ülkelerden (ör. Avustralya, Kanada, Japonya, İzlanda, Andorra) gençler için 2 yıla kadar; şu anda listede hiçbir AB ülkesi yok.

Tüm çalışma vizeleri GOV.UK – work visas sayfasında listeleniyor.

⇑Kaynaklar ve faydalı bağlantılar

• Eurostat – 1 Ocak itibarıyla nüfus (2026),
• Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) – iş piyasasına genel bakış, Eylül 2026, işsizlik oranı 16+, işsizlik oranı 16–24, istihdam oranı 16–64,
• GOV.UK, ücret ve çalışma koşulları – asgari ücret oranları, çalışma saatleri, molalar, fazla mesai, yıllık izin hakkı, yazılı iş koşulları belgesi, stajyerler,
• GOV.UK, ilk haftalar – çalışma hakkını kanıtlama, National Insurance numarası, gelir vergisi oranları,
• GOV.UK, vizeler – AB Yerleşim Programı, Graduate vizesi, Skilled Worker vizesi, Youth Mobility Scheme, Appendix Student (çalışma koşulları), öğrenci vizesi, AB vatandaşı olarak Birleşik Krallık’ı ziyaret, Common Travel Area (Ortak Seyahat Alanı),
• İçişleri Bakanlığı (Home Office) – Immigration Salary List, Temporary Shortage List,
• DWP – Find a job, Jobcentre Plus; nidirect – Kuzey İrlanda’da çalışmak,
• National Careers Service – CV bölümleri, mülakat tavsiyeleri,
• NHS – bir GP muayenehanesine nasıl kaydolunur,
• UK ENIC – uluslararası niteliklerin tanınması; Regulated Professions Register,
• Acas – iş yerindeki haklar konusunda danışmanlık.

Güncelleme: Ekim 2026.