Romanya - Avrupa’da çalışmak

⇑Neden bu ülkede çalışmalı?

Romanya 19,0 milyon nüfuslu bir ülke (2026 tahmini) ve istihdam oranı AB ortalamasının epey altında: 20–64 yaş arasındakilerin %69,0’ı çalışıyor (AB: %76,1).

İşsizlik 2022 ve 2023’te %5,6, 2024’te %5,4’tü; sonra 2025’te %6,1’e çıktı – AB ortalaması olan %6,0’ın biraz üzerinde. Gençler için durum çok daha zor: 15–24 yaş arasında genç işsizliği %26,1, AB’de ise %15,2. Üstelik 2022’deki %22,8’den yükseldi.

AB vatandaşıysan çalışma iznine ihtiyacın yok: Romanya’da Romenlerle aynı koşullarda bir işverenin yanında ya da serbest çalışan olarak çalışabilirsin. Çoğu iş için Romence gerekli: CV’ler genelde Romence yazılır, iş sözleşmen de Romence olur.

⇑İş nerede?

Eleman açığıyla ilgili AB genelindeki en güncel genel bakış olan 2025 EURES işgücü açıkları ve fazlaları raporu (Avrupa Çalışma Otoritesi, Haziran 2026), Romanya için birçok meslek sayıyor; bunlar arasında:

• BT – yazılım geliştiriciler, uygulama programcıları, sistem analistleri ve yöneticileri, veri tabanı ve ağ uzmanları, BİT destek teknisyenleri ve hizmet yöneticileri,
• mühendislik – inşaat, elektrik ve makine mühendisleri, mimarlar,
• sağlık ve bakım – hemşirelik profesyonelleri, fizyoterapistler, sağlık bakım asistanları,
• inşaat – duvarcılar, marangozlar ve doğramacılar, tesisatçılar ve boru montajcıları, çatı ustaları,
• otelcilik ve gıda – şefler, aşçılar, fırıncılar ve pastacılar, kasaplar, otel ve restoran müdürleri,
• ulaştırma – ağır vasıta şoförleri; otomobil, taksi ve kamyonet şoförleri,
• iş dünyası – muhasebeciler, finans müdürleri, pazarlama, halkla ilişkiler ve insan kaynakları uzmanları.

Yeni mezunlar için talebin en iyi belgelendiği alanlar BT, mühendislik, sağlık ve iş hizmetleri. Çoğu işte Romence bilmek büyük fark yaratır.

⇑Nasıl iş bulunur?

Kamu istihdam kurumu Ulusal İstihdam Ajansı (Agenția Națională pentru Ocuparea Forței de Muncă, ANOFM); 41 il ajansı ve Bükreş’te bir ajansı var. Ücretsiz bilgi, danışmanlık ve iş eşleştirme hizmeti sunuyorlar. Buradan başla:

• ANOFM iş arama – işverenlerin bildirdiği, anlık güncellenen açık işler. Meslek, sektör, il, maaş ve sözleşme türüne göre filtreleyebilirsin; mezunlara ve stajyerlere yönelik ilanlar da var,
• kariyer fuarları (burse ale locurilor de muncă) – il istihdam ajansları bütün yıl boyunca düzenler,
• EURES – AB’nin iş portalı; her il istihdam ajansında EURES danışmanları var.

En yaygın başvuru yolu bir CV göndermek, bazen kısa bir ön yazıyla birlikte. Birçok işveren ilanlarını özel iş portallarında ve kendi sitelerinde de yayımlıyor.

Herhangi bir AB ülkesinde iş arama, CV ve mülakatlarla ilgili adım adım tavsiyeler için Yurt dışında nasıl iş bulunur – 10 pratik rehber yazımıza göz at.

⇑CV, başvuru ve mülakat

Romanya’da bir başvuruda genelde şunlar olur:

• Romence bir CV – Romanya’daki EURES ağı Europass CV’yi öneriyor. İş bir yabancı dil gerektiriyorsa CV’ni o dilde gönder,
• ön yazı – isteğe bağlı, en fazla bir sayfa.

Mülakat: CV’ni ve eğitimini, niteliklerini kanıtlayan belgeleri yanında getir – diplomalar, eğitim sertifikaları, önceki işlerinden belgeler.

İşe başlamadan önce: yasaya göre işe uygun olduğunu gösteren bir sağlık raporu gerekir. Bazı mesleklerde – ör. yüksekte çalışma, sağlık personeli, güvenlik görevlileri, zehirli maddelerle çalışma – psikolojik test zorunlu.

Diplomalar: Ulusal Diploma Tanıma ve Denklik Merkezi (CNRED), yurt dışı diplomaları Romanya eğitim sistemine göre değerlendirir ve düzenlenmiş mesleklerde (yasal olarak korunan meslekler) tanıma işlemlerini yürütür.

⇑Ücret ve çalışma koşulları

• Asgari ücret: 1 Temmuz 2026’dan itibaren aylık brüt 4.325 RON (yaklaşık net 2.699 RON). İnşaatta asgari ücret brüt 4.582 RON. Karşılaştırma için: Şubat 2026’da ortalama brüt maaş 9.272 RON (net 5.557 RON) idi.
• Çalışma süresi: normalde günde 8 saat ve haftada 40 saat (5 gün). Fazla mesai dahil en fazla haftada 48 saat.
• Fazla mesai 90 takvim günü içinde ücretli izinle ya da temel maaşının en az %75’i oranında ek ödemeyle karşılanır.
• Gece çalışması (22:00–06:00): ya aynı ücretle günde bir saat daha az çalışırsın ya da en az %25 ek ödeme alırsın.
• Yıllık izin: yılda en az 20 gün ücretli izin; izin ücreti, izin başlamadan en az 5 iş günü önce ödenir. Ayrıca aile olayları için ücretli izin günleri var (ör. kendi düğünün için 5 gün).
• Sözleşme: yazılı, Romence ve işe başlamadan önce imzalanmış olmalı. İşveren sözleşmeyi Genel Çalışan Kaydına (REGES) girer ve ilk iş gününden önce sana imzalı bir kopyasını vermek zorundadır. Deneme süresi: en fazla 90 takvim günü (yöneticiler için 120).

⇑Öğrenci işleri ve stajlar

AB/AEA’dan gelen öğrenciler Romanya’da Romenlerle aynı koşullarda çalışabilir. Öğrenci işi genelde normal (çoğu zaman yarı zamanlı) bir iş sözleşmesidir – ücretin ve hakların çalışma sürenle orantılıdır.

• Mezunlar için staj (stagiu): lisans diplomalıysan ve mesleğinde yeniysen, bir işteki ilk 6 ayın yazılı bir staj sözleşmesiyle staj olarak geçebilir; bu sözleşme iş sözleşmenin yanında yapılır ve bir mentorun olur. Maaşın ulusal asgari ücretten düşük olamaz.
• İşverenlere destek: mezun stajyer alan işverenler, 6 ay boyunca işsizlik sigortası bütçesinden stajyer başına aylık 2.250 RON alabilir.
• İlan bulmak: ANOFM iş arama ile mezunlara ve stajyerlere yönelik ilanları filtreleyebilirsin.

AB dışından gelen öğrenciler öğrenimleri sırasında çalışma onayı olmadan, günde en fazla 4 saat yarı zamanlı çalışabilir.

Önce orada okumayı mı düşünüyorsun? Romanya’da okumak – pratik bilgiler yazımıza göz at.

⇑İlk haftaların: kayıt, vergi ve sigorta

1. Kayıt belgesi (certificat de înregistrare): 3 aydan uzun kalacaksan, ikametini Göç Genel Müfettişliğinin (IGI) yerel bürosuna kaydettir. İş arıyorsan 6 aya kadar hiçbir koşul olmadan kalabilirsin.
2. Kişisel sayısal kod (CNP): kayıt belgende bir kişisel kimlik numarası yer alır. Bankada, vergi işlerinde ve sağlık hizmetlerinde buna ihtiyacın olur.
3. REGES’teki iş sözleşmesi: işverenin, ilk iş gününden önce sözleşmeni kaydettirdiğini kontrol et.
4. Sağlık sigortası: kamu sistemini Ulusal Sağlık Sigortası Kurumu (CNAS) yürütür. Romanya’da sigortan başlamadan önceki dönem için Avrupa Sağlık Sigortası Kartını (EHIC) yanında getir.
5. Vergi: işveren gelir vergisini ve sosyal güvenlik primlerini maaşından keser. Örnek: brüt 4.325 RON asgari ücret, yaklaşık net 2.699 RON eder (Temmuz 2026).
6. Banka hesabı: açmak için CNP’ne ihtiyacın var.

AB çalışanı olarak haklarınla ilgili bir sorun mu var? Your Europe Advice ve SOLVIT ücretsiz yardım eder.

⇑AB dışından gelenler için

AB/AEA ya da İsviçre vatandaşı değilsen, önce işverenin senin için Göç Genel Müfettişliğinden (IGI) bir çalışma onayı (aviz de muncă) alması gerekir. Bu onay yalnızca iş bir Romanya, AB/AEA ya da İsviçre vatandaşıyla doldurulamıyorsa ve hükümetin belirlediği yıllık kotalar dahilinde verilir (muaf değilsen). Onay çıktıktan sonra bir Romanya büyükelçiliğine çalışma amaçlı uzun süreli vize (D/AM) için başvurmak üzere 60 günün var. Başlıca yollar:

• Romanya üniversitelerinden mezun olanlar, iş aramak ya da şirket kurmak için öğrenim amaçlı oturum haklarını 9 ay uzatabilir.
• AB Mavi Kart (EU Blue Card) – yüksek nitelikli işler için (en az 3 yıllık bir programdan diploma ya da buna denk deneyim). Sözleşme süresi artı 3 ay için, en fazla 2 yıllığına verilir.
• Mevsimlik çalışma – IGI’nin verdiği bir istihdam bildirimine dayanan belirli süreli sözleşme.

Koşullar, maaş eşikleri ve ücretler değişebilir – her zaman Göç Genel Müfettişliğinden kontrol et.

⇑Kaynaklar ve faydalı bağlantılar

• Eurostat – 1 Ocak itibarıyla nüfus, yaşa göre işsizlik, istihdam oranı (2025 ve 2026 verileri),
• EURES – Yaşam ve çalışma koşulları: Romanya,
• Avrupa Çalışma Otoritesi – 2025 EURES işgücü açıkları ve fazlaları raporu,
• ANOFM – açık işler, kariyer fuarları, mezunlar için staj,
• CNRED – diplomaların tanınması,
• CNAS – Ulusal Sağlık Sigortası Kurumu,
• IGI – Göç Genel Müfettişliği,
• AB Göç Portalı – Romanya’da öğrenciler, yüksek nitelikli çalışanlar,
• Your Europe – yurt dışında çalışmak.

Güncelleme: Ekim 2026.