İzlanda - Avrupa’da çalışmak

⇑Neden bu ülkede çalışmalı?

İzlanda 394.324 nüfuslu küçük bir ülke ve istihdam oranı AB ortalamasının çok üzerinde: 20–64 yaş arasındakilerin %85,8’i çalışıyor (AB: %76,1).

İşsizlik düşük, ama 2025’te arttı: 2024’teki %3,6’dan %4,5’e çıktı (2022: %3,8). Yine de %6,0 olan AB ortalamasının altında. Genç işsizliği de düşük: 15–24 yaş grubunda %9,5, AB’de ise %15,2.

İzlanda AB’de değil, ama AEA’nın bir parçası. Bu yüzden AB/AEA vatandaşıysan çalışma iznine ihtiyacın yok. İki şeyi aklında tut: İzlandalı işverenlerin çoğu ilanlarını İzlandaca veriyor ve ev bulmak zor. Kiralık eve talep arzdan çok daha fazla, kiralar da yüksek.

⇑İş nerede?

İşverenlerin nerede eleman aradığını gösteren en iyi resmî gösterge boş iş oranı. Avrupa iş bulma ağı EURES’e göre boş iş oranı en yüksek sektörler şunlar:

• insan sağlığı ve sosyal hizmetler,
• eğitim,
• sanat, eğlence ve rekreasyon,
• kamu yönetimi ve savunma,
• idari ve destek hizmetleri.

Sektörlere göre en çok istihdam toptan ve perakende ticarette (işlerin %18,5’i), imalatta (%15,2), inşaatta (%11,8) ve konaklama ve yeme-içme hizmetlerinde (%11,4).

Sağlık, eğitim, araştırma, yönetim ve uzmanlık gerektiren görevlerdeki kamu sektörü ilanları devletin iş ilanı sitesi Starfatorg’da yer alıyor. Ekim 2026’da baktığımızda sitede 176 açık pozisyon vardı.

Mezunlar için en umut verici alanlar sağlık, eğitim ve kamu hizmetleri. İzlandaca bilmek ise her yerde büyük bir avantaj.

⇑Nasıl iş bulunur?

Çalışma Müdürlüğü (Vinnumálastofnun), İzlanda’nın kamu istihdam kurumu ve EURES ofisi. Buradan başla:

• Çalışma Müdürlüğü – iş ilanları – müdürlüğe kayıtlı ilanlar, bölgeye ve çalışma oranına göre; EURES ilanları da dahil,
• Starfatorg – kamu sektöründeki tüm açık pozisyonlar (İzlandaca),
• EURES – AB iş portalı; EURES İzlanda sorulara eures@vmst.is adresinden yanıt veriyor.

Taşınmadan önce iyi hazırlan: başlıca iş sitelerini ve medyayı incele, belgelerini hazır tut. İş EURES üzerinden ilan edilmediyse işverenlerin çoğu İzlandaca ilan veriyor. Giderek daha fazla işveren de kendi sitesinde elektronik başvuru formu kullanıyor.

Herhangi bir AB ülkesinde iş arama, CV ve mülakat hakkında adım adım tavsiyeler için Yurt dışında nasıl iş bulunur – 10 pratik rehber yazımıza göz at.

⇑CV, başvuru ve mülakat

İzlanda’da başvuruyla birlikte normalde bir CV gönderirsin. Çalışma Müdürlüğü şunları öneriyor:

• bir CV – genellikle 1–2 sayfa, en yeni eğitim ve işler başta. Her şeyi yazmana gerek yok, sadece bu iş için önemli olanları yaz. İşini değerlendirebilecek referanslar ekle, ör. şimdiki ya da önceki amirin, iş arkadaşların veya öğretmenlerin. Yazım hatalarını dikkatle kontrol et,
• bir ön yazı (tanıtım mektubu) – yarım sayfa ile bir sayfa arası. Hayat hikâyene değil, işe ve becerilerinin bu işe neden uyduğuna odaklan.

Müdürlüğün CV ve tanıtım mektubu rehberine bak; Europass da kullanabilirsin. Gelmeden önce belgelerini İngilizceye ve/veya İzlandacaya çevirt.

Mülakat: CV’ndeki her şeyle ilgili sorulara cevap vermeye hazır ol.

Diplomalar: ENIC-NARIC ofisi yabancı yükseköğretimi ücretsiz değerlendiriyor (yabancı yükseköğretimin değerlendirilmesi). Düzenlenmiş meslekler için ayrıca bir lisans gerekir.

⇑Ücret ve çalışma koşulları

• Yasal asgari ücret yok. Asgari ücreti her sektör için sosyal taraflar (işçi ve işveren örgütleri) belirliyor ve sektörden sektöre değişebiliyor. Ama ücretler ve çalışma koşulları asla toplu sözleşmelerdekinden düşük olamaz.
• Çalışma süresi: gündüz çalışması genellikle haftada 40 saat (ayda 173,33 saat); bunun üstündeki çalışma ek ödenir. 4 aylık bir dönemde ortalama haftada 48 saatten fazla çalışamazsın. Günde en az 11 saat kesintisiz dinlenme hakkın var, 6 saatten uzun günlerde de en az 15 dakikalık mola.
• Fazla mesai saat başına, aylık gündüz ücretinin %1,0385’i üzerinden ödenir. Vardiyalı çalışmada hafta içi 17:00–24:00 arası en az %33, 24:00–08:00 arası %45 ek ödeme var.
• Yıllık izin: çalıştığın her ay için en az 2 iş günü, yani yılda 24 iş günü; bunun en az 14 günü yaz döneminde (2 Mayıs–15 Eylül). Her maaş ödemesinde toplam ücretin en az %10,17’si izin ödeneği olarak ayrılır.
• Hastalık izni: çalıştığın her ay için en az 2 gün.
• Sözleşme: işin bir aydan uzun sürüyorsa ve normalde haftada 8 saatten fazla çalışıyorsan, işe başladıktan sonraki 2 ay içinde yazılı bir sözleşme ya da onay alman gerekir. Bu belge toplu sözleşmeye atıf yapar; ücretini, çalışma saatlerini, emeklilik fonunu ve ihbar süresini gösterir.

⇑Öğrenci işleri ve stajlar

AB/AEA’dan gelen öğrenciler İzlanda’da hiçbir izin olmadan çalışabilir. 3 aydan uzun kalacaksan Registers Iceland’e (İzlanda nüfus kayıt kurumu) kaydol; öğrencilerin kendine ait bir kayıt kategorisi var.

• Öğrenci ve tatil işleri de diğer tüm işler gibi toplu sözleşmelere tabi; ücretin ve koşulların bunlardan düşük olamaz.
• Kısa süreli işler: İzlanda’da yasal ikametgâh kaydı yaptırmadan 6 aydan kısa çalışıyorsan, vergi için bir sistem kimlik numarasına (kerfiskennitala) ihtiyacın var. Bunu İzlanda Gelir ve Gümrük İdaresi (Skatturinn) için genellikle işverenin talep eder (RSK 3.30 formu). Bu numara sana oturma hakkı vermez.
• Vergi: işverenine kişisel vergi indirimini (2026’da aylık 72.492 ISK) uygulamasını söyle. Küçük bir yarı zamanlı gelirde bu indirim gelir vergini tamamen karşılayabilir.

Öğrenci oturma iznine sahip AEA dışından gelen öğrenciler, öğrenim sırasında çalışma izni olmadan tam zamanlının %60’ına kadar, dönemler arasındaki planlı tatillerde ise daha fazla çalışabilir.

Önce orada okumayı mı düşünüyorsun? İzlanda’da okumak – pratik bilgiler yazımıza bak.

⇑İlk haftaların: kayıt, vergi ve sigorta

1. Registers Iceland’e kaydol (Þjóðskrá, İzlanda nüfus kayıt kurumu): 3 aydan uzun kalan AEA/EFTA vatandaşları kayıt yaptırmak zorunda; 6 aydan itibaren yasal ikametgâhını kaydettirmen zorunlu. Çalışan olarak pasaportun ya da kimlik kartın ve iş sözleşmenle (normalde en az 10 haftalık) A-271 formunu kullan; işverenin A-272 formuyla onaylar. Registers Iceland’de ya da bir karakolda kimliğini şahsen göstermen gerekir. İşlem 10 iş gününe kadar sürer.
2. Kimlik numarası (kennitala): kayıt yaptırınca alırsın. Kamu hizmetleri, bankacılık ve daha pek çok şey için gerekli.
3. Sağlık sigortası: yasal ikametini kaydettirdikten 6 ay sonra otomatik olarak İzlanda sağlık sigortasının (Sjúkratryggingar Íslands) kapsamına girersin. Önceki ülkenden aldığın E-104 belgesini kaydınla birlikte verirsen hemen girersin.
4. Vergi: 2026’da aylık 498.122 ISK’ya kadar olan gelirden %31,49, 1.398.450 ISK’ya kadar %37,99, bunun üstünde %46,29 vergi kesilir; bundan aylık 72.492 ISK kişisel vergi indirimi düşülür. 12 aylık bir dönemde 6 aydan az kalırsan sınırlı vergi mükellefi olursun.
5. Banka hesabı: kennitala’nı aldıktan sonra aç, çünkü bankalar bu numarayı istiyor.

AB/AEA’da çalışan biri olarak haklarınla ilgili sorun mu yaşıyorsun? Your Europe Advice ve SOLVIT ücretsiz yardım ediyor.

⇑AB dışından gelenler için

AB/AEA vatandaşları AEA Anlaşması kapsamında İzlanda’da yaşayıp çalışabilir; sadece kayıt yaptırman yeterli (yukarıya bak). İskandinav ülkelerinin vatandaşları için ayrı kurallar geçerli.

AEA/EFTA vatandaşı değilsen, Göç Müdürlüğü’nden (Útlendingastofnun) çalışmaya dayalı bir oturma izni alman ve İzlandalı bir işverenden iş teklifin olması gerekir. Çalışmaya dayalı başlıca izinler şunlar için:

• uzmanlık bilgisi gerektiren işler,
• işgücü açığı – vizeye ihtiyacın varsa, başvurun incelenirken İzlanda’da bulunamazsın,
• sporcular ve bir işbirliği ya da hizmet sözleşmesi kapsamındaki çalışma.

İzlanda üniversitelerinden mezun olanlar (lisans, yüksek lisans ya da doktora) mezuniyetten sonra iş aramak için özel bir oturma izni alabilir. Bu izin, öğrenci izni ile uzmanlık bilgisi gerektiren işler için verilen izin arasında bir köprü. Çalışmaya dayalı izinlerin işlem ücreti 80.000 ISK.

Tüm koşullar ve başvuru adımları island.is sitesinde anlatılıyor.

⇑Kaynaklar ve faydalı bağlantılar

• Eurostat – 1 Ocak itibarıyla nüfus, yaşa göre işsizlik, istihdam oranı (2025 ve 2026 verileri),
• EURES – Yaşam ve çalışma koşulları: İzlanda, İş piyasası bilgileri: İzlanda,
• Çalışma Müdürlüğü – iş ilanları, Avrupa’daki işler (EURES), CV ve tanıtım mektubu,
• Ísland.is – Starfatorg (kamu sektörü işleri), AEA/EFTA vatandaşlarının kaydı, yabancı yükseköğretimin değerlendirilmesi, düzenlenmiş meslek için lisans,
• Registers Iceland – AEA/EFTA vatandaşları, çalışanlar, 6 aydan kısa kalış,
• İzlanda Gelir ve Gümrük İdaresi – vergi mükellefiyeti ve kesinti oranları, 2026 kişisel vergi indirimi,
• Göç Müdürlüğü – çalışmaya dayalı oturma izni, öğrencilerin hakları ve yükümlülükleri,
• Your Europe – yurt dışında çalışmak.

Güncelleme: Ekim 2026.