Türkiye

⇑Üniversiteler

Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) verilerine göre Türkiye’de 208 üniversite var ve bu üniversitelerde 6 milyondan fazla öğrenci okuyor.

Şunlar arasından seçim yapabilirsin:

• devlet üniversiteleri – öğrenim ücretleri daha düşük,
• vakıf üniversiteleri – devlete ait olmayan, genellikle öğrenim ücreti yüksek üniversiteler,
• meslek yüksekokulları – iki yıllık mesleki programlar,
• konservatuvarlar – müzik ve sanat eğitimi veren kurumlar.

Üniversitelere ve programlara resmî Study in Türkiye portalının arama motorunda göz atabilirsin; programların ayrıntılarını ise YÖK Atlas sitesinde bulursun.

⇑Eğitim sistemi

Türkiye’de Bologna sistemi uygulanıyor. Öğrenim düzeyleri şunlar:

• ön lisans – 2 yıl, çoğunlukla meslek yüksekokullarında,
• lisans (Bachelor) – genellikle 4 yıl; tıp ve ilgili alanlarda 5–6 yıl,
• yüksek lisans (Master) – 1–2 yıl,
• doktora (PhD) – genellikle 4 yıl.

Hazırlık yılını (hazırlık sınıfı) hesaba kat. Öğretim dilindeki seviyen yeterli değilse önce Türkçe ya da İngilizce öğrenirsin. Bu yüzden öğrenimin bir yıl uzayabilir.

⇑Başvuru ve kabul

Uluslararası öğrenciler için tek bir merkezî başvuru sistemi yok – doğrudan seçtiğin üniversiteye başvurursun; bunu genellikle üniversitenin çevrim içi formuyla yaparsın. Study in Europe portalı süreci beş adımda anlatıyor:

• Study in Türkiye arama motorunda bir program seç,
• bursları incele,
• şartları kontrol et: eğitim geçmişi ve dil,
• üniversiteye başvur,
• kabul aldıktan sonra öğrenci vizesine başvur.

Hangi diplomaları ve sınavları kabul edeceğine her üniversite kendisi karar verir ve kendi başvuru tarihlerini belirler. Örnek: Ankara’daki ODTÜ (METU) farklı ülkelerin lise bitirme diplomalarını kabul ediyor ve her biri için ayrı bir asgari not belirliyor – kendi ülkene ait listeyi kontrol et. ODTÜ’de başvuru ücreti 55 USD. Erken başvur: kabul aldıktan sonra öğrenci vizesi de alman gerekiyor ve bu zaman alabilir (bkz. Oturum ve resmî işlemler).

Başka bir yol da Türkiye Bursları. Başvurular her yıl 10 Ocak – 20 Şubat arasında alınıyor ve burs, bir üniversiteye ve bir programa yerleştirmeyi de kapsıyor (bkz. Burslar).

⇑Giriş sınavları

Uluslararası adaylar için en önemli sınav TR-YÖS (yabancı uyruklu adaylara yönelik sınav). Sınavı devletin sınav kurumu ÖSYM (Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi) Türkiye’de ve yurt dışında yılda iki kez düzenliyor. Sınava Türkçe, İngilizce, Almanca, Fransızca, Arapça veya Rusça girebilirsin.

Study in Türkiye’ye göre devlet ve vakıf üniversiteleri TR-YÖS puanı istiyor. Uygulamada neyi kabul edeceğine her üniversite kendisi karar veriyor. Örneğin ODTÜ, TR-YÖS (en iyi %5’lik dilimde bir sonuç), SAT (en az 1200 puan) veya lise diploması kabul ediyor. Sınav sonuçları orada iki yıl geçerli.

⇑Dil

Üniversitelerin çoğunda öğretim dili Türkçe, ama birçok program İngilizce de veriliyor. İngilizce okusan bile günlük hayatta temel düzeyde Türkçe işine yarar.

Türkçe: birçok üniversite kabulden sonra bir hazırlık kursu sunuyor – günde 4–6 saat dil dersi. Türkiye Bursları bursiyerleri bir yıl ücretsiz dil eğitimi alıyor ve C1 seviyesinde bir sertifika almaları bekleniyor. Ankara Üniversitesinin TÖMER merkezleri de Alanya, Ankara, Antalya, Bursa, İstanbul ve İzmir’de kurslar düzenliyor. Türkçe bildiğini yılda üç kez yapılan merkezî TYS sınavıyla (Türkçe Yeterlik Sınavı) da kanıtlayabilirsin.

İngilizce: üniversiteler genellikle TOEFL veya IELTS gibi bir sertifika ya da kendi sınavlarının sonucunu istiyor. Gereken puana ulaşamazsan bir yıl İngilizce hazırlık okursun. ODTÜ’de hazırlık yılının ücreti seçtiğin programın ücretiyle aynı.

⇑Oturum ve resmî işlemler

Türkiye AB üyesi değil, bu yüzden AB/AEA (Avrupa Ekonomik Alanı) vatandaşları da dâhil tüm uluslararası öğrenciler için aynı kurallar geçerli.

Giriş: çoğu ziyaretçinin pasaporta ihtiyacı var. Bazı Avrupa ülkelerinin vatandaşları ülkeye ulusal kimlik kartıyla girebiliyor – listeyi Dışişleri Bakanlığı yayımlıyor. Çoğu AB vatandaşı da dâhil olmak üzere birçok ülkenin vatandaşı Türkiye’ye herhangi bir 180 günlük süre içinde 90 güne kadar vizesiz gelebiliyor, ama yalnızca turizm veya iş amacıyla; e-vize de yalnızca turizm ve iş amaçlı seyahatler için.

Öğrenci vizesi: Study in Türkiye’ye göre öğrencilerin bir Türk büyükelçiliğinden veya konsolosluğundan öğrenci vizesi alması gerekiyor; başvuruya konsolosluk.gov.tr sitesinden çevrim içi olarak başlayabilirsin. Kabul mektubunu alır almaz başvur.

Dikkat: Study in Türkiye öğrenci vizesinin zorunlu olduğunu söylüyor, ancak bazı üniversiteler (örneğin ODTÜ, İTÜ) vizesiz girişten sonra da ikamet izni başvurusu yapılabileceğini belirtiyor. Yola çıkmadan önce bunu Türk büyükelçiliğine ve üniversitenin uluslararası ofisine sor.

Öğrenci ikamet izni: başvuruyu, vizenin veya vizesiz kalış süren dolmadan Göç İdaresi Başkanlığının e-ikamet sistemi üzerinden çevrim içi olarak yaparsın. Başka belgelerin yanı sıra şunlar gerekiyor:

• başvuru formu ve pasaportunun fotokopisi,
• iki biyometrik fotoğraf,
• öğrenci belgesi ve adres belgesi,
• kalışının tamamını kapsayan sağlık sigortası.

Özel sigorta yerine kayıttan sonraki 3 ay içinde Genel Sağlık Sigortasına (GSS) da girebilirsin. Öğrenciler iznin kendisi için ücret ödemiyor, yalnızca kart için ödüyor – ODTÜ’de bu tutar 2026’da 964 TL. Birçok üniversite, uluslararası ofisi aracılığıyla başvuruda sana yardım ediyor.

⇑Öğrenim ücretleri

Uluslararası öğrencilerin öğrenim ücretlerini her üniversite kendisi belirler ve bu ücretler AB vatandaşları için de geçerli. Study in Europe portalına göre devlet üniversitelerinde yıllık ücretler şöyle:

• lisans programlarında 250–700 €,
• yüksek lisans programlarında 500–1.200 €.

Özel (vakıf) üniversitelerinde yılda 4.000–20.000 € ödersin.

Örnek: Ankara’daki ODTÜ, 2023/24’ten itibaren öğrenime başlayan uluslararası öğrenciler, 2026/27, dönem başına:

• mimarlık, mühendislik ve fen bilimleri – 1.200 USD,
• iktisadi ve idari bilimler, sosyal bilimler, eğitim – 800 USD,
• yüksek lisans ve doktora programları – 375 USD.

Dolar cinsinden tutarlar, son ödeme tarihinden önceki haftanın Merkez Bankası kuru üzerinden Türk lirasına çevrilir. Programının normal süresini aşan dönemler için 1,5 katı ödersin.

⇑Konaklama ve yaşam maliyeti

Study in Europe portalına göre Türkiye’de bir öğrenci ayda yaklaşık 400–800 € harcıyor:

• konaklama – 150–400 €,
• yemek – 150–250 €,
• ulaşım – 20–50 €,
• kitap ve eğlence – en az 50 €.

En pahalı şehir İstanbul.

Nerede kalabilirsin:

• kampüslerdeki üniversite yurtları,
• şehrin farklı semtlerinde KYK’nin işlettiği devlet yurtları,
• özel yurtlar – genellikle daha donanımlı, ama daha pahalı,
• kiralık ev – genellikle bir salon ve 2–4 yatak odası olduğu için çoğu zaman başkalarıyla paylaşılıyor.

Devlet ve üniversite yurtlarının neredeyse tamamı kız ve erkek öğrenciler için ayrı. Para birimi Türk lirası (TRY).

⇑Burslar

• Türkiye Bursları – uluslararası öğrencilere yönelik, tüm öğrenimi kapsayan devlet bursu. Bir üniversiteye ve programa yerleştirme, öğrenim ücreti, yurtta yer, sağlık sigortası, bir yıllık Türkçe kursu ve bir defaya mahsus uçak bileti burs kapsamında. Lisansta ayda 6.500 TL, yüksek lisansta 9.500 TL, doktorada 13.000 TL alırsın. Başvurular her yıl 10 Ocak – 20 Şubat arasında,
• YÖK bursu – YÖK ile anlaşma imzalamış ülkelerden gelen öğrenciler için. Türkçe bilmiyorsan bir yıl dil eğitimi alırsın,
• üniversite bursları – başarı veya maddi zorluk durumunda öğrenim ücretinden kısmi ya da tam muafiyet,
• Erasmus+ – Türkiye programa katılıyor, bu yüzden kendi üniversitenle yapılan değişim kapsamında burada bir dönem ya da bir yıl geçirebilirsin.

⇑Okurken çalışmak

Türkiye’de çalışmak için çalışma izni gerekiyor – bu, AB vatandaşları da dâhil tüm yabancılar için geçerli. İzni Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü veriyor.

Lisans öğrencileri izni birinci yıldan sonra alabiliyor ve haftada en fazla 24 saat çalışabiliyor. Yüksek lisans ve doktora öğrencileri, öğrenimleriyle ilgili araştırma projelerinde araştırmacı olarak çalışabiliyor. Programının parçası olan zorunlu ya da isteğe bağlı stajlar için izne gerek yok.

Türkçe bilmeden geçici iş bulmak zor, bu yüzden aramaya üniversitenin kariyer ofisinden ve kampüsteki iş ilanlarından başla.

Yurt dışında nasıl iş bulunur? (İngilizce)

⇑Faydalı bağlantılar

• Study in Europe – Türkiye (İngilizce) – Avrupa Komisyonu portalındaki resmî ülke profili,
• Study in Türkiye – YÖK’ün uluslararası öğrencilere yönelik resmî portalı,
• Study in Türkiye program arama motoru ve YÖK Atlas – programlar ve üniversiteler,
• ÖSYM – TR-YÖS ve Türkçe sınavı,
• Türkiye Bursları – uluslararası öğrencilere yönelik devlet bursları,
• e-ikamet – ikamet izni başvuruları,
• Dışişleri Bakanlığı – yabancılar için vize bilgileri ve konsolosluk.gov.tr – giriş kuralları ve vize başvuruları,
• ENIC-NARIC – Avrupa’da diplomaların tanınması,
• Eurodesk – Avrupa’da eğitim, staj ve gönüllülük hakkında ücretsiz bilgi.